Irak Türkmenleri

aLpi · 04-16-2008, 03:30

Irak Türkmenleri, Irak'ta yaşayan Türklere 1959 yılından sonra, Irak Devleti tarafından Türkiye ile olan kan ve kültür bağlarını unutturmak için,resmi olarak Türkmen denilmiştir.

1918'de sona eren Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Türkiye'den koparılarak, Irak adı ile kurulan devletin vatandaşları olarak varlıklarını sürdüren Türklere, uzun yıllar Türkler diye söz edilmiştir.

Türkler, Lozan Konferansı sıralarında İngiliz heyeti tarafından da Türkmenler olarak ifade edilmişlerdi.Irak'ta cumhuriyet dönemini başlatan Abdülkerim Kasım yönetimi de, Türklerin Türkmen olduklarını, bu bakımdan Irak'taki Türk topluluğunun Türkiye değil, Orta Asya kökenli olduklarını göstermeğe çalışmış ve güya Irak'taki Türkmenlerin Türkiye ile olan soy ve kültür bağlarını böylece kesmeye çalışmışlardır.

Irak'taki Türklerin Tarihi Kökleri [değiştir]Büyük sultani yolu üzerine düşen ve Türkçe konuşan köy ve şehirlerin halkı Türkmen ırkından olan Irak halkı olarak ortaya çıkmıştır. Ayrıca kerkük maddesi başlığı altında İslam bilginler dairesinde şöyle yazılmıştır.

Bu Türklerin varlığı belki de osmanlı fethinden önceye dayanır. Ama asılları m.9ncu yüzyılda abbasi halifeleri tarafında kurulan Türk garnizonlarına (1037-1187) yılında selçuk sultanları, (1117-1197) yılında Irak selçukları yada (1114-1232) yılında erbil'deki bektekin atabeyliği dönemlerinde yapılan hicret hareketlerine dayanmaz. Buralarda yaygın olan sünni mezhebini görüyoruz. Özellikle osmanlı döneminde iki merkez olan kerkük ile kifri ve erbil'den daha yakın olan altınköprü şehirlerinde Iraklı tarihçi Irak'taki Türkmen varlığını aşağıdakilere dayandırıyor:

A.Anadolu'dan Irak'a büyük selçuk oğullarının gelişi.

B.Timurlenk eline geçen 100,000 Türk tutsağın torunları.

C.Sultani yolunu korumak için 1512-1566 yılında birinci sultan selim (yavuz) ve birinci kanunu süleyman döneminde gelenler.

D.1502-1524yılında şah ismail el-safevi tarafından Irak işgali esnasında askeri garnizon olarak toplanan azerilerin torunları.

E.Son olarak bazı incelemelerde, 1730-1747 yılında (nadir şah) tarafından inşa edilen azeri garnizonlara yerleştirilenlere dayandığı söyleniyor.

Bazı tarihçiler Irak'a Türkmenlerin gelişini şöyle anlatılar. Türkmenler Irak'a büyük topluluklar halinde hicret etmişlerdir. Bu hicret horasan'a vali olarak gelen "übeydullah bin ziyat" döneminde yani h.54 yılında geçekleşmiştir. Bu dönemde müslümanlar ordusu (orta asya)'da kıncari ve semerkant gibi Türk diyarlarında İslam dinini yaymaya başlamıştır. Ünlü tarihçi tabari şöyle söylüyor, übeydullah h.54 yılının rebiü-evvel ayında, cihon ırmağı yolu, necari sonra bekend bölgelerine saldırılarda bulunmuştur. Türkmenler'de (kabeç hatun) kraliçesinin komutanlığında şiddetli bir savunma yaparak yiğitlik ve silahları iyi kullanma yeteneklerini sergileyerek übeydullah'ı hayran bIrakmışlardır. Übeydullah da sonunda işlerinden 2000 okçu ve savaşçı seçip Irak'a göndererek basra'da yerleşmelerini sağlamıştır. Bu savaşçıları da übeydullah basra'daki Irak limanına yapılan dış saldırılara ve yemen'de isyan eden oymakları bastırmak amaçları ile kullanmıştır. Ayrıca bu Türkmenler, araplarla karışıp kuran'i kerim'in dili olan arapça'yı öğrenmişler ve allah'ın rızası için İslam düşmanları ile savaşmaya başlamışlardır. Yazılı belgeler, übeydullah bin ziyat'ın, Türkmenleri askeri yerlere girdirip basra'daki Irak limanını kurmak ve iç isyanını bastırmak gibi işlerinde kullanan ilk arap önder olarak belirtirler. İbni hırdazebe şöyle söylüyor, übeydullah bin zahir horasan'a vali olduğu dönemde halifenin isteği üzere Türkistan'ın değişik yerlerinden yılda 2000 Türkü Irak'a gönderirdi dolayısıyla büyük sayıda Türk Irak'ta yerleşip Irak halkı ile kaynaşmış oldu. Böylece Irak'a Türkmen hicreti askeri nedenlerden dolayı devam etmiştir. Daha sonra Irak'ta yerleşip ticaret, sanayi, ziraat ve siyaset gibi değişik işlerde çalışmışlardır. İşlerinde emanet ve katkısızlık olan Türkmenler emevi devletin ilgisini çekip büyük bir kısmı orduda önemli askeri görevler işgal etmiştir. Sonuçta Türkmenler Irak'ta, emevi döneminden bu yana Irak ve arap tarihinde önemli bir rol almıştır. Ayrıca tabari şöyle söylüyor. Yezit h.132 yılında bir çok ay süren kuşatmadan sonra vasıt şehrinde cafer-el mansur'a tam 2300 Türk'ü ele geçirmiştir. Türkler, emevi ordusuna hizmet edip bir çok önemli makamlar işgal etmişlerdir. Abbasi döneminde ise bilgiç mustafa cevat şöyle söylüyor; "emevi liderleri Türkleri kendilerine yakın ettiği gibi abbasiler de öyle yapıp propagandaları Türkistan ve orta asya gibi Türk diyarına yetişmiştir. Ayrıca tarih sayfalarında anıldığı gibi emevi devletinin dağılması sonucunda Irak'ı fetih eden ordunun çoğu Türk ve horasanlılardan oluşurdu. Böylece Türkler bir birini takip eden dalgalar şeklinde Irak'a girip abbasilerin çatısı altına girerek Irak halkı ve Irak'ta olan Türkler kaynaşmışlardı. H.145 yılında halife ebu cafer el- mansur (bağdat) şehrini yapıp devletine başkent olarak tanıdıktan sonra Türklere de özel konut yerleri tahsis etmiştir.
Mansur şehri dört mahallerden oluşmakta idi. En önemlisi el-harbiye mahallesi ki adı Türk halkına mensup olan harp bin übaydullah'a dayanırdı. Harp bin übeydullah'ı kendine yakın eden el-mansur bağdat polis teşkilatının yönetim görevini ona verdi ve daha sonra aynı görevi musul'a taşındıktan sonra aldı. Ayrıca el- harbiye halkının çoğu Türk ve farslar'dan oluşurdu. Halife harun el-reşit de Türklerin harbi yeteneğinin farkına varıp kendi ordu ve bekçi teşkilatına almıştır. Abbasiler tarihine de bakıldığında Türkmenlerin ne kadar önemli makamları işgal ettikleri görülmektedir. Ayrıca abbasilerin sekizinci halifesi olan mutassam'ın yirmi Türk okçusu vardı. Böylece Türklerin Irak halkı ile yaşam, muamele ve hayatın diğer işlerinde ne kadar kaynaştıkları gözlenmektedir. Türklerin abbasi devletinin tarihinde çok önemli ve hassas rollerı vardı. Hepsi şan dolu ve yurt edindikleri vatana karşı hizmet dolu idiler. Ayrıca tarih bu vatandaşların katıksız ve vefa dolu rollerini bahsederek anıyor. Abbasi halifesi olan harun el-reşid'in oğlu mamun'e ait bekçilerin çoğu Türkmenlerden oluşurdu. Bilgiç şeyh mehmet rıza el-şebibi Irak'ın tarihçesi ibin el-kuti adlı kitabında şöyle söylüyor; mezopotamya, sa'ad, el-şaş, asrusane ve el-sahaniyan Türklerinin başlarındaki şehzadeler İslam'ı din edinmeye gayret etmişlerdir. Mamun h.218 yılında vefat ettikten sonra kardeşi mutassam hilafeti almıştı. Görev başına geçen mutassam devlete mamun hilafeti döneminde yapılan bir çok devrim ve görevleri bastırmalı idi. Mutassam, hilafet başlangıcında, karşı karşıya kaldığı bu devrimleri bastırmak ve güveni sağlamakta ordunun ne kadar önemli olduğunu ona anlattı. Çünkü ordu halifeler elinde temel bir unsur gibi idi. Ama mamun ile kardeşi emin arasında olan çekişme ve meydana gelen olaylar ortaya ayrılık çıkmasına neden oldu. Mamun oğlu abbas da hilafeti istediğinde ordu'ya yönelik isteğini pekiştirdi. Mutassam da bu hareketi bastırması için bir güç kaynağı aramaya başlamıştı. Bu kaynak da Türkler olmuştu. Ayrıca birçok arap musannifleri Türklerin savaştaki yeteneklerinden bahsederek aralarında dedikodu ve kendini mala kaptırmayıp düşmanlara kahramanca saldıran" kişilerin bulunduğuna işaret etmişlerdir. Mutassam'ın Türklere bir başka önem verdiği biliniyor. El-yakubi şöyle söylüyor; mutassam, mamun zamanında semerkant'a özellikle Türkleri almaya getmişti. El-mesudi de şöyle söylüyor; mutassam Türkleri alıp çeşitli elbise ve altın takılarla süslerdi. Abbasilerin Türklere önem verme sebebi soylarına dayanırdı ve abbasi halifeleri devlete isyan eden oymakları bastırmak için Türkmenleri kuzey azarbeycan'ın çeşitli bölgelerinden getirip bağdat'a ve ona yakın olan bölgelere yerleştirmiştir. Geçen bilgilere dayanarak mutassam Türkleri kullanan ilk halife değildi. Çünkü krallık döneminde sayıları 4000 olan Türkler İslam'ı din bilip kral'ın özel korucusu olarak çalışlardı. Dolayısıyla halife mutassam büyük bir şekilde abbasi döneminde hicret ve yerleşmeleri durmayan ve sayıları artan Türklere itimat etti. Birleşme ve deneme aşamasında, Irak'ta Türkmenlerin yerleşmesi için uygun bir ortam yaratıp bu akınların diğer uluslar arasında erimesine neden olmuştur. Belki de bazı insanlar Türkmenleri m.1534 yılından bu yana Irak'ı yöneten osmanlı devletinin kalıntısı olduklarını sanırdı. Ama gerçek böyle değil çünkü Irak'ta Türkmen tarihi bundan daha uzak bir döneme dayanır. Ayrıca görüldüğü gibi Irak'ta Türkmen varlığı h.54 yılına dayanır. Irak'ta osmanlı varlığı ise h.941 yılına dayanır o takdire Irak'ta Türkmen varlığı ile osmanlıların girişi arasında tam 900 yıl vardır. Ayrıca tarihi olaylar, bazı araştırmacıların uydurduğu gibi Türkmenler osmanlı devletinin kalıntısı olmadığını pekiştirmiştir. Bağdat tarihine bir göz attığımız zaman Türkmenlerin yaptıkları büyük hizmetleri görebiliriz. Bunlardan ebu sait el-huvarızmi el-Türkmani tarafından yapılan ebu hanife imame okulu, mofakiya okulu, sultan camii okulu, zirek okulu ve murcaniye okulu. Bu da abbasi devleti tarihinde, Türkmenlerin ne kadar önemli bir rol oynadığına kanıttır.

05-24-2008, 22:59

ırak türkmenleri acaba şimdi nasıl araya amerika girdi

04-16-2008, 03:30	#1
Kullanıcı adı aLpi Kullanıcı bilgileri Üyelik tarihi: Apr 2008 Mesajlar: 1.545 Konular: 668 Uye No: 40 Cinsiyet: Bay Teşekkür bilgileri Teşekkür Sayısı: 1473 612 Mesajı 1044 Teşekkür Aldı	Irak Türkmenleri Irak Türkmenleri, Irak'ta yaşayan Türklere 1959 yılından sonra, Irak Devleti tarafından Türkiye ile olan kan ve kültür bağlarını unutturmak için,resmi olarak Türkmen denilmiştir. 1918'de sona eren Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Türkiye'den koparılarak, Irak adı ile kurulan devletin vatandaşları olarak varlıklarını sürdüren Türklere, uzun yıllar Türkler diye söz edilmiştir. Türkler, Lozan Konferansı sıralarında İngiliz heyeti tarafından da Türkmenler olarak ifade edilmişlerdi.Irak'ta cumhuriyet dönemini başlatan Abdülkerim Kasım yönetimi de, Türklerin Türkmen olduklarını, bu bakımdan Irak'taki Türk topluluğunun Türkiye değil, Orta Asya kökenli olduklarını göstermeğe çalışmış ve güya Irak'taki Türkmenlerin Türkiye ile olan soy ve kültür bağlarını böylece kesmeye çalışmışlardır. Irak'taki Türklerin Tarihi Kökleri [değiştir]Büyük sultani yolu üzerine düşen ve Türkçe konuşan köy ve şehirlerin halkı Türkmen ırkından olan Irak halkı olarak ortaya çıkmıştır. Ayrıca kerkük maddesi başlığı altında İslam bilginler dairesinde şöyle yazılmıştır. Bu Türklerin varlığı belki de osmanlı fethinden önceye dayanır. Ama asılları m.9ncu yüzyılda abbasi halifeleri tarafında kurulan Türk garnizonlarına (1037-1187) yılında selçuk sultanları, (1117-1197) yılında Irak selçukları yada (1114-1232) yılında erbil'deki bektekin atabeyliği dönemlerinde yapılan hicret hareketlerine dayanmaz. Buralarda yaygın olan sünni mezhebini görüyoruz. Özellikle osmanlı döneminde iki merkez olan kerkük ile kifri ve erbil'den daha yakın olan altınköprü şehirlerinde Iraklı tarihçi Irak'taki Türkmen varlığını aşağıdakilere dayandırıyor: A.Anadolu'dan Irak'a büyük selçuk oğullarının gelişi. B.Timurlenk eline geçen 100,000 Türk tutsağın torunları. C.Sultani yolunu korumak için 1512-1566 yılında birinci sultan selim (yavuz) ve birinci kanunu süleyman döneminde gelenler. D.1502-1524yılında şah ismail el-safevi tarafından Irak işgali esnasında askeri garnizon olarak toplanan azerilerin torunları. E.Son olarak bazı incelemelerde, 1730-1747 yılında (nadir şah) tarafından inşa edilen azeri garnizonlara yerleştirilenlere dayandığı söyleniyor. Bazı tarihçiler Irak'a Türkmenlerin gelişini şöyle anlatılar. Türkmenler Irak'a büyük topluluklar halinde hicret etmişlerdir. Bu hicret horasan'a vali olarak gelen "übeydullah bin ziyat" döneminde yani h.54 yılında geçekleşmiştir. Bu dönemde müslümanlar ordusu (orta asya)'da kıncari ve semerkant gibi Türk diyarlarında İslam dinini yaymaya başlamıştır. Ünlü tarihçi tabari şöyle söylüyor, übeydullah h.54 yılının rebiü-evvel ayında, cihon ırmağı yolu, necari sonra bekend bölgelerine saldırılarda bulunmuştur. Türkmenler'de (kabeç hatun) kraliçesinin komutanlığında şiddetli bir savunma yaparak yiğitlik ve silahları iyi kullanma yeteneklerini sergileyerek übeydullah'ı hayran bIrakmışlardır. Übeydullah da sonunda işlerinden 2000 okçu ve savaşçı seçip Irak'a göndererek basra'da yerleşmelerini sağlamıştır. Bu savaşçıları da übeydullah basra'daki Irak limanına yapılan dış saldırılara ve yemen'de isyan eden oymakları bastırmak amaçları ile kullanmıştır. Ayrıca bu Türkmenler, araplarla karışıp kuran'i kerim'in dili olan arapça'yı öğrenmişler ve allah'ın rızası için İslam düşmanları ile savaşmaya başlamışlardır. Yazılı belgeler, übeydullah bin ziyat'ın, Türkmenleri askeri yerlere girdirip basra'daki Irak limanını kurmak ve iç isyanını bastırmak gibi işlerinde kullanan ilk arap önder olarak belirtirler. İbni hırdazebe şöyle söylüyor, übeydullah bin zahir horasan'a vali olduğu dönemde halifenin isteği üzere Türkistan'ın değişik yerlerinden yılda 2000 Türkü Irak'a gönderirdi dolayısıyla büyük sayıda Türk Irak'ta yerleşip Irak halkı ile kaynaşmış oldu. Böylece Irak'a Türkmen hicreti askeri nedenlerden dolayı devam etmiştir. Daha sonra Irak'ta yerleşip ticaret, sanayi, ziraat ve siyaset gibi değişik işlerde çalışmışlardır. İşlerinde emanet ve katkısızlık olan Türkmenler emevi devletin ilgisini çekip büyük bir kısmı orduda önemli askeri görevler işgal etmiştir. Sonuçta Türkmenler Irak'ta, emevi döneminden bu yana Irak ve arap tarihinde önemli bir rol almıştır. Ayrıca tabari şöyle söylüyor. Yezit h.132 yılında bir çok ay süren kuşatmadan sonra vasıt şehrinde cafer-el mansur'a tam 2300 Türk'ü ele geçirmiştir. Türkler, emevi ordusuna hizmet edip bir çok önemli makamlar işgal etmişlerdir. Abbasi döneminde ise bilgiç mustafa cevat şöyle söylüyor; "emevi liderleri Türkleri kendilerine yakın ettiği gibi abbasiler de öyle yapıp propagandaları Türkistan ve orta asya gibi Türk diyarına yetişmiştir. Ayrıca tarih sayfalarında anıldığı gibi emevi devletinin dağılması sonucunda Irak'ı fetih eden ordunun çoğu Türk ve horasanlılardan oluşurdu. Böylece Türkler bir birini takip eden dalgalar şeklinde Irak'a girip abbasilerin çatısı altına girerek Irak halkı ve Irak'ta olan Türkler kaynaşmışlardı. H.145 yılında halife ebu cafer el- mansur (bağdat) şehrini yapıp devletine başkent olarak tanıdıktan sonra Türklere de özel konut yerleri tahsis etmiştir. Mansur şehri dört mahallerden oluşmakta idi. En önemlisi el-harbiye mahallesi ki adı Türk halkına mensup olan harp bin übaydullah'a dayanırdı. Harp bin übeydullah'ı kendine yakın eden el-mansur bağdat polis teşkilatının yönetim görevini ona verdi ve daha sonra aynı görevi musul'a taşındıktan sonra aldı. Ayrıca el- harbiye halkının çoğu Türk ve farslar'dan oluşurdu. Halife harun el-reşit de Türklerin harbi yeteneğinin farkına varıp kendi ordu ve bekçi teşkilatına almıştır. Abbasiler tarihine de bakıldığında Türkmenlerin ne kadar önemli makamları işgal ettikleri görülmektedir. Ayrıca abbasilerin sekizinci halifesi olan mutassam'ın yirmi Türk okçusu vardı. Böylece Türklerin Irak halkı ile yaşam, muamele ve hayatın diğer işlerinde ne kadar kaynaştıkları gözlenmektedir. Türklerin abbasi devletinin tarihinde çok önemli ve hassas rollerı vardı. Hepsi şan dolu ve yurt edindikleri vatana karşı hizmet dolu idiler. Ayrıca tarih bu vatandaşların katıksız ve vefa dolu rollerini bahsederek anıyor. Abbasi halifesi olan harun el-reşid'in oğlu mamun'e ait bekçilerin çoğu Türkmenlerden oluşurdu. Bilgiç şeyh mehmet rıza el-şebibi Irak'ın tarihçesi ibin el-kuti adlı kitabında şöyle söylüyor; mezopotamya, sa'ad, el-şaş, asrusane ve el-sahaniyan Türklerinin başlarındaki şehzadeler İslam'ı din edinmeye gayret etmişlerdir. Mamun h.218 yılında vefat ettikten sonra kardeşi mutassam hilafeti almıştı. Görev başına geçen mutassam devlete mamun hilafeti döneminde yapılan bir çok devrim ve görevleri bastırmalı idi. Mutassam, hilafet başlangıcında, karşı karşıya kaldığı bu devrimleri bastırmak ve güveni sağlamakta ordunun ne kadar önemli olduğunu ona anlattı. Çünkü ordu halifeler elinde temel bir unsur gibi idi. Ama mamun ile kardeşi emin arasında olan çekişme ve meydana gelen olaylar ortaya ayrılık çıkmasına neden oldu. Mamun oğlu abbas da hilafeti istediğinde ordu'ya yönelik isteğini pekiştirdi. Mutassam da bu hareketi bastırması için bir güç kaynağı aramaya başlamıştı. Bu kaynak da Türkler olmuştu. Ayrıca birçok arap musannifleri Türklerin savaştaki yeteneklerinden bahsederek aralarında dedikodu ve kendini mala kaptırmayıp düşmanlara kahramanca saldıran" kişilerin bulunduğuna işaret etmişlerdir. Mutassam'ın Türklere bir başka önem verdiği biliniyor. El-yakubi şöyle söylüyor; mutassam, mamun zamanında semerkant'a özellikle Türkleri almaya getmişti. El-mesudi de şöyle söylüyor; mutassam Türkleri alıp çeşitli elbise ve altın takılarla süslerdi. Abbasilerin Türklere önem verme sebebi soylarına dayanırdı ve abbasi halifeleri devlete isyan eden oymakları bastırmak için Türkmenleri kuzey azarbeycan'ın çeşitli bölgelerinden getirip bağdat'a ve ona yakın olan bölgelere yerleştirmiştir. Geçen bilgilere dayanarak mutassam Türkleri kullanan ilk halife değildi. Çünkü krallık döneminde sayıları 4000 olan Türkler İslam'ı din bilip kral'ın özel korucusu olarak çalışlardı. Dolayısıyla halife mutassam büyük bir şekilde abbasi döneminde hicret ve yerleşmeleri durmayan ve sayıları artan Türklere itimat etti. Birleşme ve deneme aşamasında, Irak'ta Türkmenlerin yerleşmesi için uygun bir ortam yaratıp bu akınların diğer uluslar arasında erimesine neden olmuştur. Belki de bazı insanlar Türkmenleri m.1534 yılından bu yana Irak'ı yöneten osmanlı devletinin kalıntısı olduklarını sanırdı. Ama gerçek böyle değil çünkü Irak'ta Türkmen tarihi bundan daha uzak bir döneme dayanır. Ayrıca görüldüğü gibi Irak'ta Türkmen varlığı h.54 yılına dayanır. Irak'ta osmanlı varlığı ise h.941 yılına dayanır o takdire Irak'ta Türkmen varlığı ile osmanlıların girişi arasında tam 900 yıl vardır. Ayrıca tarihi olaylar, bazı araştırmacıların uydurduğu gibi Türkmenler osmanlı devletinin kalıntısı olmadığını pekiştirmiştir. Bağdat tarihine bir göz attığımız zaman Türkmenlerin yaptıkları büyük hizmetleri görebiliriz. Bunlardan ebu sait el-huvarızmi el-Türkmani tarafından yapılan ebu hanife imame okulu, mofakiya okulu, sultan camii okulu, zirek okulu ve murcaniye okulu. Bu da abbasi devleti tarihinde, Türkmenlerin ne kadar önemli bir rol oynadığına kanıttır. __________________ S

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

05-24-2008, 22:59	#2
Kullanıcı adı WariorSamurai Kullanıcı bilgileri Mesajlar: n/a Konular: 3789 Uye No: Cinsiyet: Teşekkür bilgileri	ırak türkmenleri acaba şimdi nasıl araya amerika girdi

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)