Jinekolojik muayene hangi yaşta nasıl yapılmalı?

Cigdem

Kayıtlı Üye
MegaForum Üyesi
Profil Bilgileri
Üyelik Tarihi :
13 Ocak 2013
Mesajları :
346
Puanları :
280
Jinekolojik muayene hangi yaşta nasıl yapılmalı?



Çok genç yaşlardan ileri yaşa kadar her kadın jinekoljİk muayeneye gereksinim duyar. Çoğu kez bu muayene kadınlar için korkutucu, tedirginlik verici olsa da aslında kadın sağlığı için olmazsa olmaz muayenelerden biridir.

Erkek fizyolojisinden çok daha karmaşık olan hormonal döngü, doğurganlık süreci, menopoz ve meme hastalıkları kadınların bu konuda bir kontrol takvimi oluşturmalarına ve planlarında ilk sıraya almalarına ihtiyaç doğuruyor.

Peki jinekolojik muayeme sadece smear almadan mı ibaret? Tabii ki hayır. Hatta son yıllarda normal kontrollerde smear sıklığının arası açılırken yıllık muayene yine de olmazsa olmazlar arasında takvime ekleniyor. Çünkü amaç sadece rahim ağzı kanseri tarması değil çeşitli yaş guruplarına göre yumurtalıkların, rahimin, rahim içi endometrium katmanınının, vajenin ve pelvik kasların muayenesinin de yapılmasıdır.

Tüm bu bilgiler doğrultusunda yaşlara göre jinekoljik muayenenin kapsamı değişebilmekte, adölesan yaş gurubundan menopozal döneme kadar kimlere nasıl bir muayene sunulması gerektiğifarklılıklar göstermektedir.
İşte yaş guruplarına göre jinekoljik muayenenin nasıl olması gerektiği;

1) ADÖLESAN YAŞ GURUBU

21 yaşından geç kadınlar jinekolojik muayeneye başvurduklarında öncelikli olarak adet döngüleri açısından incelenirler. Adetin ilk başlangıç yaşı, kanama döngüsünün düzeni, her iki adet arası süre, kanama miktarı ve süresi mutlaka sorgulanacaktır. Hastalardan son adet dönmelerini belirtmeleri istenecektir. Henüz yeni adet görmeye başlayan genç kızlar bu döngünün normal değerleri hakkında bilgilendirilirken özellikle son adet tarihini kayıt etmelerini alışkanlık haline getirmeleri konusunda bilinçlendirilirler.

Bu yaşlar cinsel hayatında başladığı yada başlayacağı yaşlar olduğundan gerek cinsellik öncesi danışmanlık , yaşanan cinsel deneyimle ilgili sorunlar yanlış bilgilendirmenin ileri ki hayatında doğurabileceği sorunları önleyecektir. Cinsel hayatla bilrlikte aile planlaması yöntemleri hakkında ilk bilgiler de bu muayenede alınır. Bu yaş hastalar genellikle aile bireyleri ile doktora başvurduğundan mutlaka doktor ve hastanın başbaşa kaldığı bir ortam yaratılıp sormaya veya söylemeye tedirgin olduğu şeyleri bu anda söylebilmesi sağlanmalıdır. Bu yaş gurubu HPV aşılanması için de en uygun yaş gurubudur. Hastalar ve aileleri aşılamanın önemi ve aşılama planı ile ilgili bilgilendirilmelidir.

2) DOĞURGANLIK DÖNEMİ (21-40 yaş arası)

Bu yaş gurubu jinekoljik muayenede pap smear alınımının başladığı bir dönem olmakla birlikte hastaların bilgilendirildiği bir konu da gebelik, gebeliğin oluşumu, gebe kalmayı önleyebilecek faktörler olmaktadır. Yakın bir zamanda gebelik planı olmayan hasta ile doğum kontrol yöntemleri seçenekleri konuşulur ve birini seçmesi sağlanır. Öte taraftan bu hastaya fertilitesi hakkında bilgi verilir gelecekte ki gebelik planlarını önleyecek sorunlar varsa aydınlatılır ve mümkünse sorunların giderilmesi için yol gösterilir. Gebelik planı varsa öncesinde yapılması gereken tetkikler planlanır ve gerekli vitamin takviyeleri (folik asit) başlanır. Eğer bir süredir gebelik planlıyor ama başarılı olamıyorsa infertiliteye yönelik incelemeler yapılır.

Polikistik over hastalığı, endometriozis gibi doğurganlığı olumsuz etkileyecek sorunları olan hastalara durumları hakkında detaylı bilgi verilir, gelecekte ki karşılaşabilecekleri sorunlar anlatılır. Bu yaş da özellikle henüz çocuk sahibi olmamış, ileri gelecekte ise bu şansını korumak isteyen kadınlara "YUMURTA DONDURMA" bilgilendirmesi yapılır.

3) PERİMENOPOZ, MENOPOZ VE ÖTESİ

40-50 yaş arası bir çok kadın için menopoza geçiş dönemidir. Henüz menopoza girmemiş bile olsalar vücudunda bir takım değişiklikleri hissetmeye başlandığı bu dönemde adet döngüsünde ki farklılıaşmalar, hormonal değişikliklerin psikolojik etkileri ve cinsellikle ilgili yönlendirme ve bilgilendirmelere ihtiyaç vardır. Gündeme getirmekten çekindikleri libido azalması, vajinal kururluk bu dönemin tartışılması gereken sık karşılaşılan sorunlarıdır.
Yumurtalık kistleri, rahim miyomları,rahimi içi polipler, rahim içi kalınlık artışları bu yaş gurubunun patolojik bulguları olup pelvik kas zayıflığına paralel rahim ve idrar torbası sarkmalarıidrar kaçırmalar bu yaşlarda belirti vermeye başlar.

Sadece genital organlarını sorunları ve muayenesi değil meme muayenesi ve mamografi taramalarının da başladığı yaş olduğu için jinekolojk muayene bu yaş gurubunda mutlaka meme muayenesi ile tamamlanmalı hastalara kendi kendine muayene hakkında da eğitim verilmesi faydalı olmaktadır.
Menopoza girmiş kadınlarda kemik erimesinin hızlanabileceği göz önünde bulundurularak kemik yoğunluğunun ölçülmesi de ileri yaşda kemik kaybına bağrı ağrı ve deformitelerin oluşmasına izin vermeden erimenin durdurulmasını sağlayacaktır.

Tüm yaş guruplarında jinekoloğun muayene odası bir kadının her türlü özel sorununun paylaşıldığı, gizliliğin önem taşıdığı kadar yargılamalarında olmadığı güvenli bir alandır. En gizli bilgilerinizi paylaşabileceğiniz ve buna paralele olarak verilen bilgilendirmelerle içinizde büyüttüğünüz sorunları paylaşmanın rahatlığının yanı sıra önerilen çözüm yolları ile sıknıtılarınızdan kurtulmanızı sağlayabilecek kapının aralandığı bir yerdir jinekolog ofisi. Jinekolojik muayenede her türlü tedirginlik bir yana bırakılarak sorunların ve soruların özgürce paylaşıldığı bir ortam hem hastanın hem de doktorun üst düzey tatminii sağlayacaktır.


Op. Dr. Aslı YÜCETÜRK
Kadın Hastalıkları ve Doğum
 
Üst