- Forum Yaşı
- 13 Yıl 7 Ay
- Mesajlar
- 17,407
- Tepkime puanı
- 61,620
25.Eylül.1904 07.Ekim.1985
Kudüs İstanbul
Besteci
Batı yöntemlerinin kullanıldığı çok sesli Türk sanat müziğinin yaratılmasına büyük katkıları olmuştur.
Biyografi
Babası H.Nazım takma adıyla Servet-i Fünun dergisinde yazılar yazan Ahmet Reşit Reyin oğlu ve Ekrem Reşit Reyin kardeşi olarak 1904 yılında Kudüste doğdu.
Ailesi onun eğitimiyle yakından ilgileniyordu.Alman bakıcısının öğrettiği şarkıları üstün güzellikte söylemesi, müzik yeteneğinin habercisi oldu.
Rey ailesinin İstanbula taşınmasıyla 6 yaşındaki Cemal, Galatasaray Lisesinin ilk bölümüne başladı.Bundan iki yıl sonra notalar yazıyor, annesinden öğrendiği küçük piyano parçaları çalıyor ve besteler yazmayı deniyordu.
1913 yılında ailesinin Parise göç etmesi üzerine eğitimine Buffon Lisesinde devam etti.Burada Marguerite Longdan piyano dersleri aldı.
I.Dünya Savaşı başlayınca, annesiyle birlikte İsviçreye gitti ve ortaöğrenimini Cenevrede tamamladı.Bir yandan da Cenevre Konservatuarına devam etti.
1920de Fransaya döndü.Paris Konservatuarında Edouard Mathe ve Raoul Laparranın öğrencisi oldu.
1920-1923 yılları arasında Pariste ilk piyano konserini başarıyla verdikten sonra sanatsal bestelerde yapmaya başladı.İlk olarak ağabeyi Ekrem Reşit Reyin şiirlerini ses ve piyano için besteledi.
1923 yılının ekim ayında Türkiyeye dönen Rey, Darülelhanda piyano ve kompozisyon öğretmenliğine atandı.
Bu arada 1926da karma bir öğrenci korosu, 1934te ise çoğunluğun öğrencilerden oluştuğu Yaylı Sazlar Grubunu kurdu.
1938 yılında Ankaraya davet edilen Rey, 1940 yılına kadar başkentte yeni kurulan Türkiye Radyosu'nun batı müziği yayınları şefliğini yaptıktan sonra tekrar İstanbula döndü.
1945 yılında İstanbul müzikseverlerinin yardımlarıyla İstanbul Filarmoni Derneğini kurdu ve başkanı seçildi.Derneğin düzenlediği konserlerle ünü yurt dışına yayıldı.
1949 yılında Avrupanın başlıca müzik merkezlerinden Paris, Roma, Napoli ve diğer illerden Atina, Belgrad, Madrid, Bükreş gibi birçok ilde konserler verdi.
Sanatçı 1950 yılında İstanbul Radyosu Senfoni Orkestrasının şefliğine alındı.1970den sonra konservatuarda kompozisyon dersleri verdi ve sürekli olmamakla birlikte İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası'nı yönetti.
1982 yılında kendisine Devlet Sanatçısı unvanı verildi.
Türk Beşleri olarak adlandırılan beş besteciden biri olan Rey, çoksesli Türk sanat müziğinin oluşmasına büyük katkıda bulundu.
Yapıtları: Soruyorum Kendime, Üç Şarkı, Bahar Şarkısı, On İki Anadolu Türküsü, Zeybek, Türk Yaşamından Sahneler, Bebek Efsanesi, Köyde Bir Facia, Enstantaneler, Kromatik Konçerto, Ergenlik Töreni, Mistik, Hatıradan İbaret Kalan Şehirde Gezintiler, Çağrılış, Konsertan Parçalar, Sazların Sohbeti.
Operetleri: Lüküs Hayat, Deli Dolu, Saz-Caz, Maskara, Hava-Civa, Adalar, Alabanda, Aldırma, Yaygara 70, Uy Balon Dünya, Bir İstanbul Masalı.