HAC ve UMRENİN YAPILIŞI
Hac ve umre menâsiki ihrama girmekle başlar. İhrama girmeden önce
tırnaklar kesilir, koltuk altı ve kasık kılları temizlenir, gerekiyorsa saç,
sakal tıraşı olup bıyıklar düzeltilir. Mümkünse gusledilir veya abdest alınır.
Gusül, abdestten efdaldir. Su yoksa veya kullanılamıyorsa, teyemmüm yapılmaz;
çünkü bu abdest ve gusül, beden temizliği içindir. Bu sebeple abdestli
olanlara ve özel hallerinde bulunan kadınlara da sünnettir. Bu hazırlıktan
sonra erkekler, üzerlerindeki bütün giysilerden soyunup izâr ve ridâ
denilen iki parça ihram örtüsüne, usulüne göre sarınırlar. Başları açık, ayakları
çıplaktır. Ancak ayaklarına topukları ve mümkün olduğunca üzerleri
açık ayakkabı veya terlik giyebilirler. Kadınlar normal elbise ve kıyafetlerini
değiştirmezler. Onların her türlü giyim eşyası, kapalı ayakkabı, çorap ve
eldiven giymelerinde bir sakınca yoktur. Yalnızca yüzlerini örtmemeleri gerekir.
Kerâhet vakti değilse, iki rekat ihram namazı kıldıktan sonra niyet ve
telbiye yapılarak ihrama girilir.
İfrad haccı yapacak olanlar,
HAC VE UMRE 551
"Allahım, senin rızânı kazanmak için haccetmek istiyorum. Onu
bana kolaylaştır ve kabul buyur!" diyerek sadece hacca niyet eder ve
telbiye yaparlar.
Temettu haccı yapacak olanlar,
"Allahım, senin rızânı kazanmak için umre yapacağım, onu bana
kolaylaştır ve benden kabul eyle!" diyerek sadece umreye niyet eder ve
telbiye yaparlar.
Kırân haccı yapmak isteyenler ise,
"Allahım, senin rızânı kazanmak için umre ve hac yapmak istiyorum.
Bunların edâsında bana kolaylık ver ve her ikisini de kabul
buyur!" diyerek hem umre, hem de hacca niyet edip telbiye söylerler.
Niyet ve telbiyenin yapılmasıyle ihrama girilmiş ve ihram yasakları baş-
lamış olur. Telbiye, tekbir, tehlîl ve salavât-ı şerife söyleyerek yolculuğa
devam edilir. Telbiye, ihram süresince her fırsatta söylenir. Özellikle zaman,
mekân ve durumda yenilik ve değişiklik olduğunda, yokuşta, inişte, kafilelere
rastlayışta, farz namazlardan sonra, seher vakitlerinde söylenmelidir.
Telbiyeyi her söyleyişte üç defa tekrarlamak, sonra tekbir, tehlîl ve salavât-ı
şerife okumak müstehaptır. Telbiye hacda bayramın ilk günü Akabe Cemresine
taş atmaya başlamakla, umrede ise, umre tavafına başlamakla biter;
daha sonra yapılmaz. Mekke'de kalınacak yere yerleşip mümkünse boy
abdesti, değilse abdest alındıktan sonra telbiye söylenerek Harem-i şerife
gidilir. Beytullah görülünce üç defa tekbir ve tehlîl getirilip dua edilir. Farz
namaz kılınmıyorsa hemen tavafa başlanır.
b) İfrad haccında ilk yapılacak tavaf "kudüm tavafı", temettu ve kırân
haccında ise "umre tavafı"dır.
Temettu ve kırân haccında umre tavafından sonra umrenin sayi yapı-
lacağı için tavafta "ıztıbâ" ve "remel" yapılır. İfrad haccında ise, şayet hac
sayi kudüm tavafını takiben yapılacaksa, tavafta ıztıbâ ve remel yapılır,
aksi halde yapılmaz. Müsait yer varsa, makam-ı İbrâhim'in arkasında, orada
yer yoksa, uygun başka bir yerde tavaf namazı kılınıp dua edildikten ve
zemzem içildikten sonra temettu ve kırân haccı yapanlar umre sayini; ifrad
haccı yapanlar ise, isterlerse hac sayini yaparlar.
İfrad haccı yapanlar, hac sayini ister yapsınlar ister yapmasınlar tıraş
olmazlar ve ihramdan çıkmazlar, ihramlı olarak kalırlar.
552 İLMİHAL
Temettu haccı yapanlar mîkatta sadece umreye niyet ettikleri için umrenin
sayi tamamlanınca, tıraş olup ihramdan çıkarlar. Tekrar hac için ihrama
girinceye kadar Mekke'de ihramsız kalırlar. 8 Zilhicce (terviye) günü
veya isterlerse daha önce hac için tekrar ihrama girerler. Hac için ihrama
girdikten sonra yapacakları nâfile bir tavafı takiben isterlerse hac sayini
Arafat'a çıkmadan önce yapabilirler. Bu takdirde, ziyaret tavafından sonra
say yapmazlar.
Kırân haccı yapanlar, ihrama girerken hacca da niyet ettikleri için umre
sayindan sonra tıraş olmazlar ve ihramdan çıkmazlar. Bunlar umre sayi
bitince, gerekiyorsa biraz dinlendikten sonra ayrıca kudüm tavafı yapıp tavaf
namazını kılarlar. Hac sayini isterlerse bu kudüm tavafının arkasından,
isterlerse ziyaret tavafından sonra yaparlar. Peşinden say yapılacak tavafta
ıztıbâ ve ilk üç şavtta remel yapılır.
c) İster ifrad, ister temettu, ister kıran yapsınlar, bütün haccedenler
terviye (8 Zilhicce) günü Mekke'den ayrılıp Mina'ya veya Arafat'a geçerler. (NOT DİYANETTEN ALINTIDIR)
tırnaklar kesilir, koltuk altı ve kasık kılları temizlenir, gerekiyorsa saç,
sakal tıraşı olup bıyıklar düzeltilir. Mümkünse gusledilir veya abdest alınır.
Gusül, abdestten efdaldir. Su yoksa veya kullanılamıyorsa, teyemmüm yapılmaz;
çünkü bu abdest ve gusül, beden temizliği içindir. Bu sebeple abdestli
olanlara ve özel hallerinde bulunan kadınlara da sünnettir. Bu hazırlıktan
sonra erkekler, üzerlerindeki bütün giysilerden soyunup izâr ve ridâ
denilen iki parça ihram örtüsüne, usulüne göre sarınırlar. Başları açık, ayakları
çıplaktır. Ancak ayaklarına topukları ve mümkün olduğunca üzerleri
açık ayakkabı veya terlik giyebilirler. Kadınlar normal elbise ve kıyafetlerini
değiştirmezler. Onların her türlü giyim eşyası, kapalı ayakkabı, çorap ve
eldiven giymelerinde bir sakınca yoktur. Yalnızca yüzlerini örtmemeleri gerekir.
Kerâhet vakti değilse, iki rekat ihram namazı kıldıktan sonra niyet ve
telbiye yapılarak ihrama girilir.
İfrad haccı yapacak olanlar,
HAC VE UMRE 551
"Allahım, senin rızânı kazanmak için haccetmek istiyorum. Onu
bana kolaylaştır ve kabul buyur!" diyerek sadece hacca niyet eder ve
telbiye yaparlar.
Temettu haccı yapacak olanlar,
"Allahım, senin rızânı kazanmak için umre yapacağım, onu bana
kolaylaştır ve benden kabul eyle!" diyerek sadece umreye niyet eder ve
telbiye yaparlar.
Kırân haccı yapmak isteyenler ise,
"Allahım, senin rızânı kazanmak için umre ve hac yapmak istiyorum.
Bunların edâsında bana kolaylık ver ve her ikisini de kabul
buyur!" diyerek hem umre, hem de hacca niyet edip telbiye söylerler.
Niyet ve telbiyenin yapılmasıyle ihrama girilmiş ve ihram yasakları baş-
lamış olur. Telbiye, tekbir, tehlîl ve salavât-ı şerife söyleyerek yolculuğa
devam edilir. Telbiye, ihram süresince her fırsatta söylenir. Özellikle zaman,
mekân ve durumda yenilik ve değişiklik olduğunda, yokuşta, inişte, kafilelere
rastlayışta, farz namazlardan sonra, seher vakitlerinde söylenmelidir.
Telbiyeyi her söyleyişte üç defa tekrarlamak, sonra tekbir, tehlîl ve salavât-ı
şerife okumak müstehaptır. Telbiye hacda bayramın ilk günü Akabe Cemresine
taş atmaya başlamakla, umrede ise, umre tavafına başlamakla biter;
daha sonra yapılmaz. Mekke'de kalınacak yere yerleşip mümkünse boy
abdesti, değilse abdest alındıktan sonra telbiye söylenerek Harem-i şerife
gidilir. Beytullah görülünce üç defa tekbir ve tehlîl getirilip dua edilir. Farz
namaz kılınmıyorsa hemen tavafa başlanır.
b) İfrad haccında ilk yapılacak tavaf "kudüm tavafı", temettu ve kırân
haccında ise "umre tavafı"dır.
Temettu ve kırân haccında umre tavafından sonra umrenin sayi yapı-
lacağı için tavafta "ıztıbâ" ve "remel" yapılır. İfrad haccında ise, şayet hac
sayi kudüm tavafını takiben yapılacaksa, tavafta ıztıbâ ve remel yapılır,
aksi halde yapılmaz. Müsait yer varsa, makam-ı İbrâhim'in arkasında, orada
yer yoksa, uygun başka bir yerde tavaf namazı kılınıp dua edildikten ve
zemzem içildikten sonra temettu ve kırân haccı yapanlar umre sayini; ifrad
haccı yapanlar ise, isterlerse hac sayini yaparlar.
İfrad haccı yapanlar, hac sayini ister yapsınlar ister yapmasınlar tıraş
olmazlar ve ihramdan çıkmazlar, ihramlı olarak kalırlar.
552 İLMİHAL
Temettu haccı yapanlar mîkatta sadece umreye niyet ettikleri için umrenin
sayi tamamlanınca, tıraş olup ihramdan çıkarlar. Tekrar hac için ihrama
girinceye kadar Mekke'de ihramsız kalırlar. 8 Zilhicce (terviye) günü
veya isterlerse daha önce hac için tekrar ihrama girerler. Hac için ihrama
girdikten sonra yapacakları nâfile bir tavafı takiben isterlerse hac sayini
Arafat'a çıkmadan önce yapabilirler. Bu takdirde, ziyaret tavafından sonra
say yapmazlar.
Kırân haccı yapanlar, ihrama girerken hacca da niyet ettikleri için umre
sayindan sonra tıraş olmazlar ve ihramdan çıkmazlar. Bunlar umre sayi
bitince, gerekiyorsa biraz dinlendikten sonra ayrıca kudüm tavafı yapıp tavaf
namazını kılarlar. Hac sayini isterlerse bu kudüm tavafının arkasından,
isterlerse ziyaret tavafından sonra yaparlar. Peşinden say yapılacak tavafta
ıztıbâ ve ilk üç şavtta remel yapılır.
c) İster ifrad, ister temettu, ister kıran yapsınlar, bütün haccedenler
terviye (8 Zilhicce) günü Mekke'den ayrılıp Mina'ya veya Arafat'a geçerler. (NOT DİYANETTEN ALINTIDIR)