Hakas mitolojisinde kötü ruhlar
Hakas geleneğinde görünmeyen ruhlar dünyasının çok sayıdaki temsilcileri var. Bu dünya Üst, Orta ve Alt Alemlerde yaşayanlardan ibaret.
Hakas geleneğinde görünmeyen ruhlar dünyasının çok sayıdaki temsilcileri var. Bu dünya Üst, Orta ve Alt Alemlerde yaşayanlardan ibaret. Üst Alemde çayan yani her şeyin yaratıcısı olan dokuz baş tanrı oturuyor. Orta Alem insanın kendi amaçlarını, istediklerini tamamen gerçekleştirebildiği insan dünyası. Burada insan üzerinde Üst ve Alt Alemlerin ruhlarının ayrıca doğa ruhları ve zarar veren çeşitli ruhların etkisini hisseder. Alt Alemde oğulları ve kızlarıyla Erlik Han ve ölen insanlar yaşamaktadır. Geleneğe göre Üst ve Alt Alemdekiler Orta Alemi seyrek ziyaret ederler.
Hakaslar günümüzde de Orta Alemin (İnsan Dünyası) ruhları ile ilgili inançlardan kaynaklanan adetler ve törenleri korumaktadırlar. Söz konusu her şeyden önce doğa güçleri ve olaylarının sahip ruhlarına (dağ, su, ateş ruhları) inançlarıdır.
Birçok başka halklar gibi Hakaslar da doğa ve yaşadıkları topraklardan kendilerini asla ayrı tutmazlardı. Ana toprakları ile bağlantıları o kadar güçlüydü ki adetler ve törenler yapılırken Üst (Gökyüzü) ve Alt (Yeraltı) Alemlerin yüce tanrılarından daha çok doğa güçleri tanrılarına dua ederlerdi. Günümüzde de Hakaslarda doğa ve insana dair geleneksel animizm (canlıcılık) inançları yaygındır.
Orta Alemin panteonunda ayna isimli kötü ruhlar önemli rol oynuyordu. Bu mitolojik karakter kötülük yapan gerek hayvan gerek insan şeklini alabilen yaratık. Hakasların inancına göre canlı insanlar dünyasında kalan ölen insanın ruhu uzut aynaya döner.
Hakasların geleneksel inançlarına göre her insanın sağlığı yeryüzündeki ruhların insanlara karşı tavırları, yaklaşımına bağlıydı. Hakaslar hastalıkların sebebini bu ruhların insanın vücudu ya da canı üzerindeki olumsuz etkisi olarak görüyorlardı. Hakas halk inançlarında çeşitli hastalıklar kötülük yaratıkları olarak betimlenir, onlar arasında mesela Ulug alçı (suçiçeği), Haran alçı (tifo), Hooçah (kızamık), Tımo (grip), Tudan (satma) v.s yer almaktadır. Ayrıca doğa ruhları insanların onlara saygısızlık yapmaları yüzünden hastalıklarla cezalandırabilirdi. Ölen insanların ruhları da hastalığın sebebi olabilirdi.
Hakas kötü ruhlar panteonunun bir karakteri daha Poonçahtır (Muunçih) İnançlara göre bu kötü ruh insanların kendini asmakla intihar etmelerine sebep oluyor. Poonçah sık sık içki içen erkeklerin karşısına çıkarmış.
İnsanları kaçıran yamyam Musmal (Niik-azah) da çok tehlikeli kötü bir ruh.
Hakas geleneğinde görünmeyen ruhlar dünyasının çok sayıdaki temsilcileri var. Bu dünya Üst, Orta ve Alt Alemlerde yaşayanlardan ibaret.
Hakas geleneğinde görünmeyen ruhlar dünyasının çok sayıdaki temsilcileri var. Bu dünya Üst, Orta ve Alt Alemlerde yaşayanlardan ibaret. Üst Alemde çayan yani her şeyin yaratıcısı olan dokuz baş tanrı oturuyor. Orta Alem insanın kendi amaçlarını, istediklerini tamamen gerçekleştirebildiği insan dünyası. Burada insan üzerinde Üst ve Alt Alemlerin ruhlarının ayrıca doğa ruhları ve zarar veren çeşitli ruhların etkisini hisseder. Alt Alemde oğulları ve kızlarıyla Erlik Han ve ölen insanlar yaşamaktadır. Geleneğe göre Üst ve Alt Alemdekiler Orta Alemi seyrek ziyaret ederler.
Hakaslar günümüzde de Orta Alemin (İnsan Dünyası) ruhları ile ilgili inançlardan kaynaklanan adetler ve törenleri korumaktadırlar. Söz konusu her şeyden önce doğa güçleri ve olaylarının sahip ruhlarına (dağ, su, ateş ruhları) inançlarıdır.
Birçok başka halklar gibi Hakaslar da doğa ve yaşadıkları topraklardan kendilerini asla ayrı tutmazlardı. Ana toprakları ile bağlantıları o kadar güçlüydü ki adetler ve törenler yapılırken Üst (Gökyüzü) ve Alt (Yeraltı) Alemlerin yüce tanrılarından daha çok doğa güçleri tanrılarına dua ederlerdi. Günümüzde de Hakaslarda doğa ve insana dair geleneksel animizm (canlıcılık) inançları yaygındır.
Orta Alemin panteonunda ayna isimli kötü ruhlar önemli rol oynuyordu. Bu mitolojik karakter kötülük yapan gerek hayvan gerek insan şeklini alabilen yaratık. Hakasların inancına göre canlı insanlar dünyasında kalan ölen insanın ruhu uzut aynaya döner.
Hakasların geleneksel inançlarına göre her insanın sağlığı yeryüzündeki ruhların insanlara karşı tavırları, yaklaşımına bağlıydı. Hakaslar hastalıkların sebebini bu ruhların insanın vücudu ya da canı üzerindeki olumsuz etkisi olarak görüyorlardı. Hakas halk inançlarında çeşitli hastalıklar kötülük yaratıkları olarak betimlenir, onlar arasında mesela Ulug alçı (suçiçeği), Haran alçı (tifo), Hooçah (kızamık), Tımo (grip), Tudan (satma) v.s yer almaktadır. Ayrıca doğa ruhları insanların onlara saygısızlık yapmaları yüzünden hastalıklarla cezalandırabilirdi. Ölen insanların ruhları da hastalığın sebebi olabilirdi.
Hakas kötü ruhlar panteonunun bir karakteri daha Poonçahtır (Muunçih) İnançlara göre bu kötü ruh insanların kendini asmakla intihar etmelerine sebep oluyor. Poonçah sık sık içki içen erkeklerin karşısına çıkarmış.
İnsanları kaçıran yamyam Musmal (Niik-azah) da çok tehlikeli kötü bir ruh.