Hint felsefesinde yer alan bu 2 kavram, doğanın tek yaratıcı olduğuna inanan filozof Kapila tarafından kurulan; beden ve ruh ilişkisini, evrenin işleyişini açıklamaya çalışan Samkhya sisteminin tanrısallaştırılmış birer parçasıdır.
Prakriti, zihinden bağımsız bir gerçeklik ilkesine, kendi kendine yeterli olan doğa gerçeğini ifade eder. Pruşa ise, cansız doğanın arkasındaki canlılıktır, bir nevi ruhtur. Ruhsal olmayı sembolize eden pruşa, katı bir şekilde maddi olayların dünyasından ayrılmıştır. O saf, doğaldır ve maddeye karışmadan olayların ötesinde bulunur. Buna karşılık prakriti maddesel boyutta yer alır, doğal oluşumdur, maddelerin kimliğini tanımlar. Her ikisi de canlılarda bulunur ve birbirlerine sıkı sıkıya bağlıdırlar. Bu ilişkiyi madde-ruh ilişkisine de benzetebiliriz.
