Kel olmak ya da olmamak

Samson'un asla kel olmayacağına ilişkin savın temelinde Sorites(Yığın) Paradoksu yatıyor.Sorun, herhangi sayıdaki saç telinden bir tel eksilmesinin "kel olmayan"ı "kel"e çevirecek kadar büyük bir fark yaratmıyor gibi durmasıdır. "Kel", sınırları tam olarak kestirilmeyen, belirsiz bir kavramdır.Ancak asıl güçlük, öncülün, yanlış olduğu açık bir sonucu - çünkü bir tel,bir tel daha derkeni kişi bir noktada kel kalacaktır.- zorunlu kılmasıdır.Dünyaya dair bilgimiz (yani saçlarını teker teker yolarsak Samson'un sonunda kel olacağı) ile savın sonucu (yani asla kel olmayacağı) bir çelişki doğurur.Alın size dalaveresiz, mis gibi bir paradoks.

Sorites Paradoksu'nun kabul görmüş kesin bir çözümü yoktur.Ancak pek çok çözüm yolu önerilmiştir."Bir tel saç kaybetmek kel olmayanı kel etmez" öncülünü kabul etmemek bir yöntemdir.Ancak o zaman da kel olmayanı kel edecek belirli sayıda saç teli olduğunu iddia etmiş oluruz.Hiç de akıl karı olmaz.Bir felsefecinin tabiriyle, bir "dil mucizesi" gerektirir.Zira "kel" gibi bir sözcüğün kesin bir anlamı varmış gibi durmuyor.
Bu paradoksun ilginç yanı,gerçek yaşamda karşılığının olmasıdır.İşte gündelik bir örnek: Pek çok kişi,fazladan bir ürünün lafı olmaz diyerek,gızlı kasaya beş değilde altı ürünle gidebilr.Oysa altı üründe sorun yoksa her bir ürünün lafı olmuyorsa, yedi ürün götürmekte de sorun yoktur, sekiz ürün götürmekte de ...Bu tür düşüncelerin doğurabileceği sonuçlar sizi endişelendiriyorsa, emin olun yalnız değilsiniz,Sorites Paradoksu 2000 yılı aşkın süredir felsefecilerin başlarına derttir.

Genişletmek için tıkla ...