Rudbekya - Güneş Şapkası Çiceği
Rudbeckia hırta
RUDBEKYA {Diğer adı: Güneş şapkası)
Bileşikgiller familyasındandır. Anayurdu Kuzey Amerika olup 30 kadar doğal türü ABD'nin otlaklarında görülmektedir. Bitkiye adı, ünlü İsveçli bitkibilimci Olaf Rudbeck'in adından esinlenilerek verilmiştir. Günümüzde birçok kültür türü de elde edilmiş olan ve kısaca Rudbekya diye adlandırılan doğal R.hirta türü, bahçelerde süs bitkisi olarak sıkça yetiştirilenidir. Bu tür, 30-60 cm. kadar boylanabilen çok yıllık dayanıklı bir otsu bitkidir. Ama, yalnızca birinci yılında çiçek açtığından çoğu kez bir yıllık bitki işlemi uygulanır. Dikine gelişen sürgünleri; koyu yeşil renkli, kaba dokulu, kenarları dişli ve ucu sivri uzunca yaprakları vardır. Yaz ortasından sonbaharın sonuna kadar uzun süre çiçekli kalan ve papatyaya benzeyen çiçekler açan bitkinin bu bileşik çiçeklerinin ortasındaki tüpsü çiçekleri kahverengi kubbe gibi çıkıntılı, bunun çevresindeki dilsi çiçekleri biraz aşağı sarkıkça ve sarı, bronz ya da turuncu renklerde olur. Bu renklerin ikisini bir arada taşıyan çiçekleri de görülmektedir. Bahçelerde çiçek tarhları ile bordürler için özellikle yeğlenen rudbekyalar ayrıca, kesme çiçek olarak da pek makbul sayılmaktadır.
İstekleri ve Üretimi
Rudbekya bitkisi, güneşli ve yarıgölge ortamları sever, sıradan bahçe toprağında bile iyi gelişme gösterir. Bitki, tohumuyla çoğaltılır. Tohumları sıcak yastıklara kış sonlarında ekilir. Havalar ve toprak ısındığında, gelişmiş fideleri bahçelerde hazırlanan yerlerine 30'ar cm. aralıklarla şaşırtılarak dikilir. Pek narin olan fidelerinin hereklenmesi, yani yanına kısa boylu bir kazık çakılarak ona bağlanması yararlı olur.
