Neler yeni
Türkiye'nin En Güncel Forum Sitesi

Forum içeriğine ve tüm hizmetlerimize erişim sağlamak için foruma kayıt olmalı yada giriş yapmalısınız. Forum üye olmak tamamen ücretsizdir.

Bilgi doğrusu nedir?

Lilith

ad astra per aspera
MFC Üyesi
  • Üyelik Tarihi
    5 Ağu 2017
  • Mesajlar
    1,128
  • MFC Puanı
    11
  • MFC Seviyesi

Bilgi doğrusu, yargının nesnesiyle olan uygunluğudur. Yargı, nesnesine, yani gerçeğe uygunsa "doğru", değilse "yanlış"tır.

Örneğin; "Kar beyazdır." yargısı bilgi açısından doğrudur. Çünkü günlük yaşantımızda karın renginin beyaz olduğunu gözlemliyoruz ve dolayısıyla doğruluğunu gözlem ya da deneyle kanıtlayabiliyoruz.

"Su, normal koşullarda 100°C 'de kaynar." yargısı da deney yoluyla ulaşılan bir bilgidir. O halde bilgi doğrusu, doğruluğu deney, gözlem ya da başka yollarla kanıtlanabilen yargılardır. Bilgi doğrusu daha çok pozitif bilimlerin alanına girer.

Öncül: Bütün insanlar çalışkandır.
Öncül: Ayşe insandır.
Sonuç: O hâlde Ayşe de çalışkandır.

Bu örnekte, yargılar bilgi doğrusuna örnek gösterilemez. Çünkü, bütün insanların çalışkan olduğunu kanıtlamamız olanaklı değildir. Ancak mantık doğrusuna uygundur. Çünkü, insanların hepsi çalışkansa, Ayşe de insansa, Ayşe'nin de çalışkan olması kaçınılmazdır. Bu durumda, "Ayşe çalışkandır" sonucu verilen öncüllerden zorunlu olarak çıkmaktadır.

Öncül: Bütün bilim dalları evrenseldir.
Öncül: Fizik bir bilim dalıdır.
Sonuç: O hâlde fizik evrenseldir.

Bu örnekte ise, ileri sürülen tüm yargılar bilgi doğrusuna uygundur. Nitekim, tüm bilimler evrensel bir niteliğe sahiptir. Aynı zamanda mantık doğrusuna da uygundur. Çünkü, "fizik evrenseldir" sonucu, verilen öncüllerden zorunlu olarak çıkmaktadır.

Yukarıdaki örneklerin birincisinde bilgi doğrusuna uyulmamış, ikincisinde uyulmuştur. Ancak her iki örnekte de mantık doğrusuna uygunluk söz konusudur. Bu durumda her iki akıl yürütme de mantıksal olarak geçerlidir.

Hazırlayan: Sosyolog Ömer YILDIRIM
Kaynak: Ömer YILDIRIM'ın Kişisel Ders Notları. Atatürk Üniversitesi Sosyoloji Bölümü 3. Sınıf "Klasik Mantık" ve "Modern Mantık" Dersleri Ders Notları (Ömer YILDIRIM)
 

Autocrat

"Korkaklıkta AR İlerlermekte ŞEREF Var"
MFC Üyesi
  • Üyelik Tarihi
    7 Haz 2017
  • Mesajlar
    3,925
  • MFC Puanı
    5
  • MFC Seviyesi

tesekkurler ... ama doğrullasık bana gore her durumda deneysellikle açıklanmadan yanlıs yargılanabilen bir olgu ...
 

Autocrat

"Korkaklıkta AR İlerlermekte ŞEREF Var"
MFC Üyesi
  • Üyelik Tarihi
    7 Haz 2017
  • Mesajlar
    3,925
  • MFC Puanı
    5
  • MFC Seviyesi

şimdi abi ben canı kolay yanmayan bi adamım koz sıcaktır yakar ben bildiğin kor atesi elimle tutar belli bi zaman tutar atarım ... hani sıcaktı :D kendi yaramı bildiğin iğneyle dikerim gibi gibi deneysellikle acıkla buyur
 

Bezelye

♫♪ Deniz üstü köpürür ♪♫, Hey canım rinnan nay ri
MFC Üyesi
  • Üyelik Tarihi
    25 May 2016
  • Mesajlar
    5,361
  • MFC Puanı
    2,803
  • MFC Seviyesi

şimdi abi ben canı kolay yanmayan bi adamım koz sıcaktır yakar ben bildiğin kor atesi elimle tutar belli bi zaman tutar atarım ... hani sıcaktı :D kendi yaramı bildiğin iğneyle dikerim gibi gibi deneysellikle acıkla buyur

Münferit örnekler aslı bozmaz ki :sigara Sonuçta kor ateş sıcak mıdır sorusuna her insan sıcaktır der. Ancak kimi senin gibi 10 saniyede bunun farkına varır. Kimi ise 1 saniyede :sigara
 

Autocrat

"Korkaklıkta AR İlerlermekte ŞEREF Var"
MFC Üyesi
  • Üyelik Tarihi
    7 Haz 2017
  • Mesajlar
    3,925
  • MFC Puanı
    5
  • MFC Seviyesi



Münferit örnekler aslı bozmaz ki :sigara Sonuçta kor ateş sıcak mıdır sorusuna her insan sıcaktır der. Ancak kimi senin gibi 10 saniyede bunun farkına varır. Kimi ise 1 saniyede :sigara

bana ne abi bana sıcak gelmiyor ordaki soz deneysellikle açıklanmayan dedim zaten bendeki durum açıklanmaz istisna kaideyi bozmaza bağlanıyor bu saçma .... yani yazıya katılıyorum :D biraz dolambaclı sadece bakıs acısı
 

Bezelye

♫♪ Deniz üstü köpürür ♪♫, Hey canım rinnan nay ri
MFC Üyesi
  • Üyelik Tarihi
    25 May 2016
  • Mesajlar
    5,361
  • MFC Puanı
    2,803
  • MFC Seviyesi

bana ne abi bana sıcak gelmiyor ordaki soz deneysellikle açıklanmayan dedim zaten bendeki durum açıklanmaz istisna kaideyi bozmaza bağlanıyor bu saçma .... yani yazıya katılıyorum :D biraz dolambaclı sadece bakıs acısı

Yoo gayette açıklarsın :D Sen hissetmiyorum desen bile eninde sonunda hissedeceksin :sigara
 

Autocrat

"Korkaklıkta AR İlerlermekte ŞEREF Var"
MFC Üyesi
  • Üyelik Tarihi
    7 Haz 2017
  • Mesajlar
    3,925
  • MFC Puanı
    5
  • MFC Seviyesi



Yoo gayette açıklarsın :D Sen hissetmiyorum desen bile eninde sonunda hissedeceksin :sigara

hayır derdin ne :f38: ayranman mıyım elbette ama ust duzeyde bi acı esiğim var 30 cc sıcak diyene hayırı ıspatlarım dert buysa :) anlatmak istediğim bu
 
Üst Alt